2026 жылғы қаңтарда банктердің сайттарын мониторинг жасау көрсеткендей, бөлшек депозиттердің ставкалары жоғары деңгейде қалып отыр. Қор атап өткендей, бұл салымшыларға жинақтарын сақтау және көбейтуге, сондай-ақ инфляция деңгейінен жоғары табыс алуға мүмкіндік береді, сонымен қатар тәуекел минималды.
Сонымен бірге, соңғы екі аймен салыстырғанда банктердің белсенділігі төмендеді: 2026 жылғы қаңтарда ставкаларды 6 банк көтерсе, 2025 жылғы қарашада – 11 банк, желтоқсанда – 12 банк. Бұрынғыдай, өзгерістер депозит нарығының барлық сегменттеріне әсер етті, тек ауыспалы ставкадағы депозиттерге қатысты емес.
Талдау көрсеткендей, бөлшек депозиттердің кірістілігі қазір ең жоғары деңгейге жеткен және алдағы уақытта сол деңгейде сақталуы ықтимал. Бұл, сонымен қатар, Ұлттық банктің алғашқы жартыжылдықта негізгі ставканы өзгеріссіз қалдыру мүмкіндігіне байланысты. Келесі шешім 6 наурызда жарияланады.
Сондықтан ҚДҚҚ жақын айларда бөлшек депозиттер бойынша ставкалардың жаппай қайта қаралуын күтпейді. Мүмкін тек кейбір жеке өзгерістер болады, олар банктердің нарық үлесін сақтау немесе арттыру саясатына, сондай-ақ өз шығындарын басқаруға байланысты.
Қай жерде ставкалар ең көп өсті
- Қосымша салымсыз жинақ депозиттері – нарықтағы ең кірісті сегмент: бір шағын банкте 6 айға ставка максималды 20,5% жетті; бірнеше банк 19,1–20% дейін көтерді.
- Қосымша салуға рұқсат берілген жинақ депозиттері – жеке көтерулер: бір шағын банк 3 айға ставканы 2 пайыздық пунктке көтеріп 20% жасады, екі орташа банк 6 айға 17,8% және 18,7% дейін көтерді.
- Мерзімді депозиттер – кенетке нақты өсу: бір ірі банк 3 айға ставканы 3,3 пайыздық пунктке көтеріп 20% жасады, ал басқа ірі банк ставканы 19,5% дейін төмендетті.
- Мерзімсіз депозиттер – минималды өзгеріс: тек бір орташа банк ставканы 0,4 пайыздық пунктке көтеріп 15,8% жасады.
- Ауыспалы ставкадағы депозиттер – өзгеріс болған жоқ.
Салымшыларға назар аударуға қажет нәрселер
ҚДҚҚ еске салады, депозит өнімін таңдағанда тек пайыздық ставкаға ғана емес, сонымен қатар банктің қаржылық тұрақтылығына да мән беру керек. Банктік салым шартына қол қою алдында оның шарттарын мұқият қарау ұсынылады: депозитті толықтыру мүмкіндігі, қаражатты толық немесе ішінара алу тәртібі, ұзарту шарттары, ҚДҚҚ кепілдігінің мөлшері және басқа негізгі параметрлер.
Депозиттер жинақтарды сақтау және көбейтуге арналған сенімді және қолжетімді құрал болып қала береді. Кепілдік өтемақының мөлшері депозит түріне және валютасына байланысты:
- Ұлттық валютадағы жинақ депозиттері – ең көп 20 миллион теңге;
- Басқа ұлттық валютадағы депозиттер, соның ішінде төлем карталары мен ағымдағы шоттардағы қалдықтар – ең көп 10 миллион теңге;
- Шетел валютасындағы депозиттер, соның ішінде төлем карталары мен ағымдағы шоттардағы қалдықтар – ең көп 5 миллион теңге.
Егер салымшы бір банкте бірнеше кепілдік берілген депозит орналастырса, ҚДҚҚ барлық депозиттер бойынша жалпы кепілдік өтемақыны әр депозит түрі бойынша белгіленген шектерде төлейді, бірақ жалпы сомасы 20 миллион теңгеден аспайды.
Өткен жылдың желтоқсанында депозиттердің ең айқын өсімі мерзімді және жинақ депозиттер сегментінде байқалды. Олардың максималды жылдық кірістілігі 20–20,5% жетті. Мұндай ставкаларды бірнеше банк бірден ұсынды, көбінесе 3–6 ай мерзімге.
Еске салсақ, 2026 жылғы 23 қаңтарда Қазақстан Ұлттық банкі негізгі ставка бойынша шешім қабылдады. Ол бұрынғы деңгейде сақталып, жылдық 18% болды, +/- 1 пайыздық пункт айырмашылығымен.
