Түркістан облысында жаңартылатын энергия көздерін дамыту бағытында ауқымды инвестициялық жоба жүзеге асырылуда. Сауран ауданында қуаты 300 мегаватт болатын күн электр станциясының құрылысы жүргізіліп жатыр. Бұл жоба өңірдің ғана емес, жалпы еліміздің энергетикалық инфрақұрылымын әртараптандыруға бағытталған стратегиялық бастамалардың бірі саналады.
Облыс әкімі Нұралхан Көшеров «Sauran Solar Power» ЖШС басқарма төрағасы Шао Юэбомен кездесіп, жобаның қазіргі жағдайы мен алдағы кезеңдерін талқылады. Кездесу барысында құрылыс барысы, технологиялық шешімдер және инфрақұрылымдық қамтамасыз ету мәселелері қаралды.
Жобаға 2023 жылдың желтоқсан айында ресми түрде бастау беріліп, алғашқы құрылыс кезеңі қолға алынған. Қазіргі уақытта нысан аумағында инфрақұрылымдық дайындық жұмыстары және негізгі энергетикалық жабдықтарды жеткізу процесі қатар жүргізілуде.
Облыс әкімінің айтуынша, бұл бастама Қазақстанның энергетикалық қауіпсіздігін күшейтуге және «жасыл экономика» бағытын дамытуға тікелей ықпал етеді.
«Бұл жоба Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың инвестиция тарту және жасыл энергетиканы дамыту саясатының нақты нәтижесі. Сонымен қатар Қазақстан мен Қытай арасындағы стратегиялық әріптестіктің айқын көрінісі. Өңірдегі барлық инвестициялық жобалар тұрақты бақылауда», – деді Нұралхан Көшеров.
Техникалық деректерге сәйкес, күн электр станциясы заманауи жоғары тиімді фотоэлектрлік панельдермен жабдықталады. Энергия өндіру жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін қосалқы станцияда қуаты 400 МВА болатын екі трансформатор орнатылады.
Сонымен қатар жобада энергия сақтау жүйесі қарастырылған. Оның қуаты 90 МВт / 360 МВт·сағ көлемінде болып, бұл электр желісіндегі жүктемені теңестіруге және энергия тұрақтылығын сақтауға мүмкіндік береді. Мұндай технология әлемдік тәжірибеде жаңартылатын энергия көздерінің тиімділігін арттыруда кеңінен қолданылады.
Жобаның жалпы инвестициялық құны шамамен 160 млрд теңгені құрайды. Құрылыс және пайдалану кезеңдерінде 500-ге жуық жаңа жұмыс орны ашылады деп күтілуде. Жергілікті атқарушы органдар тарапынан кадрларды тарту және қайта даярлау жұмыстарына ерекше назар аударылып отыр.
Жоба Қазақстан Республикасы мен Қытай Халық Республикасы арасындағы жаңартылатын энергия саласындағы үкіметаралық келісім аясында іске асырылуда. Бұл келісім екі елдің «жасыл энергетика» бағытындағы ынтымақтастығын күшейтуге негізделген.
Қазіргі кезеңде құрылыс алаңына арналған техникалық контейнерлер жеткізілуде, сондай-ақ алғашқы партиядағы күн панельдері мен қосалқы жабдықтарды тасымалдау жұмыстары жүріп жатыр. Жоба 2024–2027 жылдар аралығында кезең-кезеңімен толық іске қосылады.
Сарапшылардың пікірінше, 300 МВт қуаттылықтағы күн электр станциясы өңір үшін айтарлықтай энергетикалық серпін береді. Орта есеппен бұл станция жылына жүздеген миллион киловатт-сағат «таза энергия» өндіруге мүмкіндік жасап, көмір және газ генерациясына тәуелділікті азайтады.
Жобаның іске қосылуы Түркістан облысының инвестициялық тартымдылығын арттырып қана қоймай, өңірде экологиялық жүктемені төмендетуге де ықпал етеді. Сонымен қатар жаңартылатын энергия үлесінің артуы Қазақстанның көміртегі бейтараптығына қол жеткізу стратегиясымен де үндес.
Жалпы алғанда, Сауран ауданындағы күн электр станциясы – тек энергетикалық жоба ғана емес, өңірдің жаңа индустриялық және экологиялық даму бағытын айқындайтын маңызды бастама болып отыр.

