Түркістан облысында ауыл шаруашылығы тек дәстүрлі мал және егін шаруашылығымен шектелмей, жаңа бағыттар арқылы да қарқынды дамып келеді. Соның ішінде соңғы жылдары ерекше қарқын алған саланың бірі – балық шаруашылығы. Бұл бағыт азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, жаңа жұмыс орындарын ашуға және экспорттық әлеуетті арттыруға мүмкіндік береді.
Төлеби ауданында жүзеге асырылып жатқан «FISH HOUSE» жобасы – осы жүйелі жұмыстың нақты нәтижесі. Аудан әкімі Еркеғали Әлімқұлов кәсіпорынға арнайы барып, өндірістік процесспен танысып, саланың даму қарқынына оң бағасын берді. Киелітас ауылдық округінде орналасқан бұл нысан қысқа уақыт ішінде өңірдегі ірі балық өсіру кешендерінің біріне айналып үлгерген.
Жобаның жалпы инвестициялық құны 500 млн теңгені құрайды. Бұл қаржыға заманауи жабдықтар орнатылып, су айналымы, сүзгілеу және балықты бақылау жүйелері енгізілген. Кәсіпорынның өндірістік қуаты жылына 450 тонна балық өсіруге жетеді. Мұндай көрсеткіш өңір үшін ғана емес, республика көлемінде де маңызды саналады.
Бүгінде кәсіпорында 25 адам тұрақты жұмыспен қамтылған. Олардың басым бөлігі – жергілікті ауыл тұрғындары. Бұл ауылдағы әлеуметтік жағдайды жақсартып, жастардың туған жерде еңбек етуіне мүмкіндік беріп отыр. Сонымен қатар жанама түрде жем-шөп жеткізу, тасымал, қызмет көрсету сияқты қосымша салалар да жандана бастайды.
Кәсіпорын негізінен сазан және бекіре тұқымдас балықтарды өсіруге маманданған. Сазан – жергілікті климатқа бейім, тез өсетін балық түрі болса, бекіре – жоғары сұранысқа ие, бағалы өнім. Әсіресе бекіре уылдырығы (қара уылдырық) әлемдік нарықта қымбат бағаланады.
Кәсіпкер Нұртас Шағыровтың айтуынша, шаруашылықта толық цикл жүйесі қалыптасып келеді. Яғни, балықты уылдырықтан бастап өсіріп, дайын өнімге дейін жеткізу жолға қойылған. Сазан балығы уылдырық арқылы көбейтілсе, бекіре арнайы тоғандарда өсіріледі. Бұл процесте су сапасы, температура, оттегі деңгейі тұрақты бақылауда ұсталады. Себебі бекіре өте талғампаз балық түріне жатады.
Жалпы алғанда, бір тонна балық өсіру үшін мыңдаған текше метр таза су қажет. Сондықтан мұндай шаруашылықтарда су ресурстарын тиімді пайдалану мен экологиялық талаптарды сақтау – басты міндеттердің бірі. «FISH HOUSE» кәсіпорнында бұл талаптар ескеріліп, су тазарту және қайта пайдалану жүйелері енгізілген.
Сарапшылардың айтуынша, Қазақстанда жыл сайын балық өнімдеріне деген сұраныс артып келеді. Қазіргі таңда ішкі нарықтағы сұраныстың бір бөлігі импорт есебінен жабылады. Ал осындай жергілікті өндірістерді дамыту арқылы бұл тәуелділікті азайтуға болады. Бұдан бөлек, болашақта өнімді экспортқа шығару мүмкіндігі де бар.
Түркістан облысы климаттық жағынан балық шаруашылығын дамытуға қолайлы өңірлердің бірі. Жылы ауа райы, су көздерінің болуы және еңбек ресурстарының жеткіліктілігі бұл саланы кеңейтуге мүмкіндік береді. Егер мұндай жобалар жүйелі түрде қолдау тапса, алдағы жылдары өңір балық өндірісі бойынша жетекші аймақтардың біріне айналуы әбден мүмкін.
Қорытындылай келе, «FISH HOUSE» сияқты кәсіпорындар – ауыл экономикасын әртараптандырудың нақты үлгісі. Олар тек өнім өндіріп қана қоймай, жаңа технология енгізіп, жұмыс орындарын ашып, өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына серпін береді. Бұл – ауылдағы кәсіпкерліктің дамып келе жатқанын көрсететін маңызды көрсеткіш.
