Индияда қазірге дейін дәрі-дәрмегі жоқ қауіпті Нипах вирусының өршуі тіркелді. Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігі хабарлағандай, елімізде бұл вирусқа жұқтырғандар жоқ, вирустың елге әкелінуі де тіркелмеген. Дегенмен, министрлік Қазақстан азаматтарына вирус тіркелген аймақтарға сапар жоспарласа, сақтық шараларын қадағалап, симптомдарға мұқият болуға кеңес берді.
Бұл вирус қандай?
Ұлттық қоғамдық денсаулық сақтау орталығының мәліметі бойынша, Нипах вирусы – жануардан адамға өтетін инфекция. Ол жарқанаттардан, шошқалардан, ластанған тағамдардан немесе науқаспен тығыз байланыс арқылы таралады.
1998–1999 жылдары Малайзия мен Сингапурда тіркелген өршу сценарийі былай болды:
- Жарқанаттар шошқа фермаларына жақын азық немесе суға вирус жұқтырады.
- Шошқалар «аралық иелерге» айналып, вирус таратуын жалғастырады, көбінесе симптомсыз.
- Адамдар шошқалармен, олардың бөлінділерімен немесе сою кезінде жұқтырады.
Ұлттық орталықтың хабарлауынша, вирус өршуі маусымдық сипатта және Оңтүстік Азияның кейбір аймақтарында қайталанады. Туризм, іссапар және еңбек миграциясы инфекцияның басқа елдерге таралу тәуекелін арттырады.
Қай жерде табылды?
Қазіргі кезде Индияның Батыс Бенгалия штатында бес жағдай тіркелген. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы Нипах вирусын жоғары қауіп патогендері қатарына жатқызады, сондықтан басты назар профилактикада болуы тиіс:
- Жарқанаттармен, шошқалармен және басқа жануарлармен байланыстан аулақ болу;
- Жеке гигиена ережелерін сақтау, қолды сабынмен немесе антисептикпен жуу;
- Тек қауіпсіз ауыз су ішу;
- Қайнатылмаған финик шырынын ішпеу, жануарлармен байланысқан тағамдарды қолданбау;
- Жеміс-жидек пен көкөністі жақсылап жуу.
Симптомдар пайда болса — жоғары температура, жөтел немесе күшті бас ауруы — дереу дәрігерге хабарлау және жақында қауіпті аймақтарда болғанын айту қажет.
Барлық тіркелген жағдайлар медициналық қызметкерлер арасында болды. Бірінші жағдай анықталғаннан кейін 100 адам үй карантинінде болды.
Вирус туралы қосымша ақпарат
Нипах вирусы тез мутацияға ұшырайды, бұл оны жаңа иелерге бейімделуге және иммундық жауаптан сақтануға мүмкіндік береді. Климат өзгерісі, орман кесу, урбанизация адамдар мен жабайы табиғат арасындағы байланысты күшейтеді, осылайша жануарлардан адамға вирус таралу тәуекелі артады.
ВОЗ мәліметі бойынша, Нипах вирусы өте қауіпті — штаммына байланысты өлім деңгейі 40–75% құрайды. Аман қалғандарда ұзақ мерзімді неврологиялық әсерлер, соның ішінде тұрақты ұстамалар немесе психоневрологиялық проблемалар пайда болуы мүмкін.
