
Оның айтуынша, мұнай-газ секторындағы кірістің артуы ең алдымен мемлекеттік бюджетке оң әсер етеді. Ірі мұнай өндіруші компаниялардың табысы өссе, сәйкесінше салық түсімдері де көбейеді. Дегенмен, бұл қаражаттың едәуір бөлігі Қазақстанның Ұлттық қоры арқылы жинақталады. Бұл – экономиканы шамадан тыс шикізатқа тәуелділіктен қорғауға бағытталған саясат.
Экономистер бұл құбылысты «Голландиялық ауру» деп атайды. Яғни табиғи ресурстардан түсетін табыстың күрт артуы ұлттық валютаны күшейтіп, өндіріс пен ауыл шаруашылығы сияқты басқа салалардың бәсекеге қабілеттілігін төмендетуі мүмкін. Мұндай тәуекелдің алдын алу үшін Қазақстанда мұнай табыстарының бір бөлігі арнайы қорда сақталып, экономикаға біртіндеп енгізіледі.
Сонымен қатар, вице-премьер кейбір мұнай компаниялары экспорттық кедендік баж салығын тікелей мұнай бағасына байланысты төлейтінін еске салды. Яғни, әлемдік нарықтағы баға жоғарылаған сайын бюджетке түсетін түсім көлемі де артады. Бұл өз кезегінде әлеуметтік саясатқа, соның ішінде жалақыны арттыру мен индекстеуге ықпал етуі мүмкін.
Бозымбаевтың пікірінше, компаниялар табысы көбейген жағдайда қызметкерлердің еңбекақысын көтеруге мүдделі болады. Ал жалақы өскен сайын жеке табыс салығы мен әлеуметтік төлемдер көлемі де ұлғайып, мемлекеттік қазына толықтырылады. Осы факторлар жиынтығы үкіметке бюджет қызметкерлерінің табысын индекстеу туралы шешім қабылдауға негіз бола алады.
Алайда ол мұнай бағасының қазіргі өсімін ұзақмерзімді тренд ретінде қарастыруға әлі ерте екенін ескертті. Геосаяси ахуал, әсіресе Таяу Шығыстағы шиеленістер бағаға тікелей әсер етуде. Егер жағдай тұрақталса, мұнай құны қысқа уақыт ішінде қайта төмендеуі мүмкін.
Сондай-ақ сарапшылардың айтуынша, әлемнің бірқатар елдері стратегиялық мұнай қорларын нарыққа шығарып жатыр. Бұл ұсыныстың артуына әкеліп, бағаның шектен тыс өсуін тежейді. Бұған қоса, биржалық алыпсатарлық факторлар да баға динамикасына ықпал етуде.
Соңғы деректерге сәйкес, Brent мұнайы бағасы геосаяси шиеленіс аясында барреліне 116 доллардан асып, соңғы кезеңдегі жоғары деңгейлердің біріне жетті. Сарапшылардың пікірінше, егер мұндай конъюнктура сақталса, Қазақстан бюджетіне түсетін қосымша кірістер көлемі едәуір ұлғаюы мүмкін.

