Қазақстанның банк жүйесінде соңғы айларда байқалған үрдіс жалғасып отыр: бизнес өкілдері ірі банктерден қаржысын белсенді түрде алып жатыр. 1 наурыздағы жағдай бойынша елдегі банктердегі жалпы депозит көлемі 47,2 трлн теңгені құрады. Алайда ақпан айының өзінде қаржы ұйымдары жеке және заңды тұлғалардың салымдары бойынша таза есепте 33 млрд теңге жоғалтқан.
Жеке тұлғалардың салымдары, керісінше, өсім көрсеткен. Бір ай ішінде халық депозиттері 276,5 млрд теңгеге немесе шамамен 1%-ға көбейіп, 28,2 трлн теңгеге жетті. Сарапшылар мұндай өсімді жыл басындағы төмен база әсерімен байланыстырады.
Елдегі ең ірі он банктің ішінде тек үшеуінде ғана халық депозиттері азайған. Атап айтқанда, Банк ЦентрКредитте салымдар 42,5 млрд теңгеге қысқарып, 3,37 трлн теңгені құрады. Bank RBK-та төмендеу 16,5 млрд теңгені құрап, жалпы көлем 802,7 млрд теңгеге дейін түсті. Ал Alatau City Bank 13,7 млрд теңге жоғалтып, 722 млрд теңге деңгейінде қалды.
Сонымен қатар бірқатар банктерде халық салымдары айтарлықтай өсті. Ең жоғары өсім Отбасы банкте тіркеліп, салым көлемі 146 млрд теңгеге немесе 4,7%-ға артып, 3,2 трлн теңгеге жетті. Halyk Bank-та өсім 102 млрд теңге болып, жалпы көлем 7,77 трлн теңгені құрады. Kaspi Bank-та 76 млрд теңге қосылып, 6,97 трлн теңгеге жетті. Сондай-ақ ForteBank пен Еуразиялық банкте де аздаған өсім байқалды.
Алайда негізгі қысым заңды тұлғалардың депозиттері есебінен болып отыр. Ақпан айында бизнес салымдары 309 млрд теңгеге немесе 1,6%-ға қысқарып, 18,95 трлн теңгеге дейін төмендеді. Бұл — қатарынан екінші айдағы құлдырау: қаңтарда да корпоративтік депозиттер 1,2 трлн теңгеге азайған болатын.
Ірі он банктің ішінде тек біреуінде — Bank RBK-та ғана заңды тұлғалардың салымдары өсті. Бұл банкте көрсеткіш бір айда 131 млрд теңгеге немесе 13%-ға артып, 1,1 трлн теңгеге жеткен.
Қалған банктерде керісінше, бизнес қаражатының айтарлықтай кетуі тіркелді. Ең үлкен төмендеу ForteBank пен Halyk Bank-та байқалды. ForteBank бір айда 211,8 млрд теңге жоғалтып, депозит көлемі 2 трлн теңгеге дейін қысқарды. Halyk Bank-та төмендеу 173 млрд теңгені құрап, көрсеткіш 5,5 трлн теңгеге дейін азайды.
Сондай-ақ Bereke Bank 50,8 млрд теңге, Alatau City Bank 26 млрд теңге, ал Freedom Bank шамамен 19,6 млрд теңге жоғалтқан.
Мамандардың пікірінше, корпоративтік қаражаттың банктерден әкетілуі бизнестің қаржы стратегиясының өзгеруімен, өтімділікті өз ішінде ұстап тұруға ұмтылуымен немесе балама инвестициялық құралдарға көшуімен байланысты болуы мүмкін. Бұл үрдіс жалғаса берсе, банк секторындағы ресурстық базаға қысым күшеюі ықтимал.
