Ордабасы ауданы — картадағы қарапайым әкімшілік бірлік емес, соңғы жылдары өзгерістің қалай жүретінін көрсетіп тұрған тірі кеңістік. Мұнда «Ауыл – Ел бесігі» жобасы жай ұран деңгейінде қалмай, нақты жолға, жарыққа, ғимаратқа айналып үлгерді. 2019 бен 2025 жылдың аралығында 10,8 млрд теңгеден астам қаржы игеріліп, 122 жоба жүзеге асқан. Бірақ бұл цифрлардың артында бір ғана сұрақ тұр: ауыл шын мәнінде өзгерді ме?
Алғашқы қадам 2019 жылы Темірлан елді мекенінен басталды. 384 млн теңгеге 9 жоба іске асып, 11 көше жөнделді. Бар болғаны 5,8 шақырым жол. Бірақ кейде өзгеріс ұзындықпен емес, бағытпен өлшенеді. Сол жылы «Аққу» балабақшасының жаңаруы мен мәдениет үйінің абаттандырылуы — инфрақұрылыммен қатар, әлеуметтік кеңістіктің де қозғала бастағанын көрсетті.
Келесі жылы ауқым кеңейді. Бадам, Төрткүл және Темірлан ауылдарында 1,2 млрд теңгеге 31 жоба іске асырылып, 13,8 шақырым жол жаңартылды. Жол көбейді — демек байланыс көбейді. Байланыс артты — демек ауылдың ішкі тұйықтығы азая бастады.
2021 жылы сегіз елді мекен қамтылып, 1,7 млрд теңгеге 37 жоба жүзеге асты. 21,6 шақырым жол жөнделіп, Төрткүлде жаңа спорт кешені ашылды. Бұл — тек дене шынықтыру орны емес, ауыл жастарының уақытын қайта бөлу әрекеті. Өйткені бос кеңістік толмаса, оны басқа нәрсе толтырады.
2022 жылы қарқын сәл бәсеңдегендей көрінді: 719 млн теңгеге 8 жоба. Бірақ дәл осы жылы Қызылжар ауылына газ жүйесінің тартылуы — саннан сапаға өткен кезеңнің белгісі. Газ — бұл тұрмыстың тыныш революциясы: көзге көрінбейді, бірақ өмірді түбегейлі өзгертеді.
2023 жыл қайтадан серпін берді. 2,2 млрд теңгеге 19 жоба жүзеге асып, 28,5 шақырым жол жөнделді. Темірлан, Бадам және Қажымұқан ауылдарында спорт кешендерінің құрылысы басталды. Бұл — инфрақұрылым енді тек қажеттілікті емес, өмір сапасын қалыптастыра бастады деген сөз.
2024 жылы 2,8 млрд теңгеге 11 жоба іске асырылып, 45 көше жаңартылды. Электр желілерінің аяқталуы — ауылдың қараңғылықпен күресін аяқтауға жақын қалғанын білдіреді. Ал жаңа спорт кешендері — ауылдың тек өмір сүретін емес, дамитын кеңістікке айналып келе жатқанын көрсетеді.
2025 жылы бұл цикл тағы да жалғасын тапты: 1,6 млрд теңгеге 7 жоба, 27 шақырымнан астам жол. Қажымұқанда мәдени-спорт кешенінің ашылуы, Шұбар мен Темірландағы жаңа нысандардың жалғасуы — процестің тоқтамағанын дәлелдейді.
Жалпы алғанда, 179 көше, 113,3 шақырым жол жөнделген. Бірақ мәселе жолдың ұзындығында емес. Мәселе — сол жолмен адамдар қайда барады, неге ұмтылады дегенде. Ондаған әлеуметтік және спорт нысандары жаңғыртылды — бұл ауылдың тек физикалық емес, әлеуметтік құрылымының да өзгеріп жатқанын білдіреді.
Ордабасыдағы бұл өзгерістер бір қарағанда кезең-кезеңімен жасалған жоспарлы жұмыс сияқты көрінеді. Бірақ тереңірек қарасаң, бұл — ауылдың өз тағдырын қайта жазуға талпынысы. Себебі инфрақұрылым — тек құрал. Ал оны қалай пайдалану — қоғамның өз қолында.
«Ауыл – Ел бесігі» деген сөз бұл жерде абстракция емес. Бесік тербеліп жатыр. Бірақ оның ішінде қандай болашақ өсетіні — тек салынған жолдар мен ғимараттарға емес, сол кеңістікте өмір сүретін адамдардың таңдауына байланысты.
