Түркістан облысы бүгінде тек демографиялық өсімімен емес, экономикалық қозғалысымен де ерекшеленетін өңірлердің біріне айналып отыр. Соңғы статистикалық деректер аймақтың даму бағыты күрделі әрі көпқырлы екенін көрсетеді: бір жағынан халық саны өсіп келеді, екінші жағынан көші-қон мен табыс құрылымында өзекті мәселелер сақталған.
2026 жылғы 1 наурыздағы жағдай бойынша облыс халқы 2 млн 146,7 мың адамға жеткен. Соның басым бөлігі — ауыл тұрғындары (74,6%), ал қалалықтар үлесі 25,4% ғана. Бұл көрсеткіш Түркістанның әлі де аграрлық сипаттағы өңір екенін аңғартады. Ауыл — мұнда тек географиялық ұғым емес, ол әлеуметтік-экономикалық өмірдің өзегі.
Дегенмен халық санының өсу қарқыны біршама баяулаған. 2026 жылдың алғашқы екі айында табиғи өсім 5444 адамды құраса, өткен жылы бұл көрсеткіш жоғары болған. Туу көрсеткіші 7,3%-ға азайып, 6883 сәбиді құраған. Қайтыс болғандар саны да 10,5%-ға төмендегенімен, жалпы демографиялық динамикада баяулау байқалады. Бұл — тек сандық өзгеріс емес, қоғамдағы әлеуметтік, экономикалық факторлардың ықпалының белгісі.
Ең алаңдатарлық жайттардың бірі — көші-қон. Өңірде теріс көші-қон айырмасы 7910 адамға жеткен. Яғни, келгендерден кеткендер саны айтарлықтай көп. Оның ішінде негізгі үлес ішкі көші-қонға тиесілі. Бұл — тұрғындардың басқа өңірлерге, ірі қалаларға бет бұрып жатқанын көрсетеді. Демек, инфрақұрылым мен жұмыс орындарын дамыту мәселесі әлі де өзекті.
Еңбек нарығында да белгілі бір тұрақтылықпен қатар, жасырын тәуекелдер бар. 2025 жылдың төртінші тоқсанында жұмыссыздар саны 39,9 мың адамды құрап, жұмыссыздық деңгейі 4,6% болған. 2026 жылдың сәуір айына қарай ресми тіркелген жұмыссыздар саны 38 мыңнан асты. Бұл көрсеткіш салыстырмалы түрде тұрақты болғанымен, еңбек нарығында толыққанды сапалы жұмыс орындарының жетіспеуі сезіледі.
Жалақы өсіп келеді: орташа айлық атаулы табыс 324 мың теңгеден асқан. Алайда нақты жалақы индексінің 94,8% болуы — инфляция әсерінен халықтың нақты сатып алу қабілеті төмендегенін көрсетеді. Сол сияқты жан басына шаққандағы табыс номиналды түрде 10,5%-ға артқанымен, нақты табыс 1,6%-ға кеміген. Бұл — экономикалық өсім мен халықтың тұрмыс сапасы әрдайым қатар жүре бермейтінінің айқын дәлелі.
Ал өндірістік көрсеткіштерге келсек, мұнда оң динамика анық байқалады. 2026 жылдың алғашқы тоқсанында өнеркәсіп өндірісі 412 млрд теңгеден асып, 21,9%-ға өскен. Әсіресе өңдеу өнеркәсібіндегі 29,8%-дық өсім — өңірдің индустриялық бағытта дамып келе жатқанын білдіреді. Тау-кен саласы да өсім көрсеткен. Ал коммуналдық қызметтер секторында керісінше аздаған төмендеу бар.
Ауыл шаруашылығы да өз позициясын сақтап отыр: өнім көлемі 145,8 млрд теңгеге жетіп, өткен жылмен салыстырғанда 7,9%-ға артқан. Бұл — өңір экономикасының дәстүрлі тірегі әлі де мықты екенін көрсетеді.
Көлік және логистика саласында да қозғалыс бар. Жүк айналымы 14,2%-ға өссе, жолаушы тасымалы 1,9%-ға артқан. Құрылыс саласы 17,4%-дық өсім көрсетіп, пайдалануға берілген тұрғын үй көлемі 177 мың шаршы метрден асқан. Бұл — халық санының өсуі мен урбанизацияның баяу болса да жүріп жатқанын білдіреді.
Ең әсерлі көрсеткіштердің бірі — инвестиция. Негізгі капиталға салынған инвестициялар көлемі 354 млрд теңгеге жетіп, бір жылда 71,2%-ға артқан. Бұл — өңірге деген сенімнің, экономикалық әлеуеттің артып келе жатқанының белгісі.
Кәсіпкерлік сектор да кеңеюде. Тіркелген заңды тұлғалар саны 19 мыңнан асып, оның басым бөлігі шағын бизнеске тиесілі. Шағын және орта кәсіпкерлік субъектілерінің 5%-ға өсуі — экономиканың «төменнен» дамып жатқанын көрсетеді.
Жалпы алғанда, Түркістан облысының бүгінгі келбеті — өсу мен өркендеудің тоғысы. Бұл — өңір дамуының табиғи кезеңі.
