Report.az басылымының Facebook-та хабарлауынша, 28 қаңтар күні депутат Хиджран Гусейнова «Баланың құқықтары туралы» заң жобасын талқылау барысында балалардың әлеуметтік желілерді еркін қолдануы «айтарлықтай алаңдаушылық тудыратынын» мәлімдеген. Оның айтуынша, бірқатар елдерде балаларға әлеуметтік желілерге кіруге тыйым салынған.
«Кейбір мемлекеттерде балалардың қандай фильмдерді көре алатыны, ал қайсысын көре алмайтыны заңмен реттеледі. Ал Әзербайжанда мұндай мәселелер әлі де нақты реттелмеген», – деп келтіреді басылым депутаттың сөзін.
Осыған байланысты Хиджран Гусейнова профильді мемлекеттік органдар өкілдерінің қатысуымен бұл мәселе бойынша жеке парламенттік тыңдаулар өткізуді ұсынды.
Roblox мәселесі
Minval.az жазуынша, сол отырыста Әзербайжанның омбудсмені Сабина Алиева өз есебінде Roblox онлайн-ойынына байланысты мәселені бөлек қарастырғанын айтып, қатаң шаралар енгізу қажеттігін атап өтті.
Отбасы, әйелдер және балалар мәселелері жөніндегі мемлекеттік комитеттің төрайымы Бахар Мурадова Roblox корпорациясының атына ресми хат жолданғанын хабарлады. Оның айтуынша, платформада тиімді жас шектеулері іс жүзінде жоқ, бұл балалар үшін жағымсыз салдарға әкелуі мүмкін. Егер компаниямен өзара байланыс орнамаса, комитет заңнамалық өзгерістер бастамашы болмақ.
Қазақстандағы жағдай
2025 жылдың желтоқсан айының басында «Ашық НҚА» порталында «Онлайн-платформалар және бұқаралық ақпарат құралдары мәселелері бойынша кейбір заңнамалық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы жарияланды. Басты бастамалардың бірі — 16 жасқа толмаған балаларға онлайн-платформаларда тіркелуге тыйым салу.
«Он алты жасқа дейінгі пайдаланушыларды онлайн-платформаларда тіркеуге тыйым салынады, жедел хабар алмасу сервистерінен басқа» (заң жобасы, 11-бап, 5-тармақ).
Осылайша, 16 жасқа дейінгі балалардың мессенджерлерден басқа платформаларда аккаунт ашуына шектеу қойылуы мүмкін.
Tengrinews.kz-тің ресми сауалына жауап берген Мәдениет министрлігі әлеуметтік желілердің балалар үшін қауіпті екенін атап өткен.
«Әлеуметтік желілер буллинг пен алаяқтыққа жол ашуы мүмкін. Сонымен қатар, мұнда балалардың психологиялық денсаулығына кері әсер ететін заңсыз контент жиі таралады», – деп түсіндірген министрлік.
Алайда бұл норма онлайн-ойындарға қатысты қолданылмайды.
«Roblox, Minecraft сияқты онлайн-ойындар онлайн-платформалар мен әлеуметтік желілер санатына жатпайды», – делінген жауапта.
27 қаңтарда Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова балалар мен жасөспірімдердің әлеуметтік желілерге қолжетімділігін шектеу туралы ұсынысқа пікір білдірді. Үкіметтегі брифингте ол министрлік арнайы жұмыс тобын құрғанын және бірнеше шара қарастырылып жатқанын айтты:
- балаларға арналған SIM-карталарды тіркеу — бақылаудың алғашқы қадамы;
- 14 жасқа дейінгі балалар тұтынатын контентті бақылау және заңсыз материалдарды бұғаттау;
- мектептерде цифрлық және медиасауаттылықты дамыту, интернетті қауіпсіз пайдалануды үйрету.
Министрдің айтуынша, бұл шешімдер қоғам, ата-аналар және БАҚ өкілдерімен бірге талқыланады.
Айта кетейік, бұл түзетулер әлі қабылданған жоқ. Олар 2025 жылғы 29 желтоқсанға дейін «Ашық НҚА» порталында қоғамдық талқылауда болды. Мәдениет министрлігі ұсыныстар мен ескертулерге ашық екенін мәлімдеген.
