Түркістан облысында агроөнеркәсіптік кешенді дамыту бағытында ауқымды әрі стратегиялық маңызы жоғары «Ecoculture-Eurasia» халықаралық жобасы жүзеге асырылып жатыр. Келес ауданы аумағында салынып жатқан бұл заманауи жылыжай кешені көлемі мен технологиялық деңгейі жағынан Қазақстандағы ғана емес, Еуропа кеңістігіндегі ең ірі жабық агроөндірістік нысандардың біріне айналмақ. Жоба өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына серпін беріп қана қоймай, еліміздің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету, импортқа тәуелділікті төмендету және экспорттық әлеуетін арттыру бағытындағы маңызды қадамдардың бірі саналады.
Жобаның негізгі мақсаты – экологиялық таза, жоғары сапалы қызанақ өнімдерін өнеркәсіптік көлемде өндіру. Қазіргі таңда кешеннің алғашқы кезеңі іске қосылып, 51 гектардан астам аумақта 27 мың тонна өнім өндірілген. Алдағы уақытта жоба кезең-кезеңімен кеңейтіліп, жылыжай алқабы 500 гектарға дейін жеткізіледі. 2030 жылға қарай кешен толық өндірістік қуатына шығып, жылына 240 мың тоннаға дейін өнім өндіру жоспарланып отыр. Бұл көрсеткіш ішкі нарықты толық қамтып қана қоймай, Қазақстанды жылыжай өнімдерін экспорттайтын ірі елдердің қатарына қосуға мүмкіндік береді.
Аталған жоба мемлекеттік деңгейде қойылған аграрлық саясаттың негізгі басымдықтарына толық сәйкес келеді. Заманауи агротехнологияларды енгізу арқылы ауыл шаруашылығы өндірісінің тиімділігін арттыру, өнім сапасын жақсарту және саланы индустрияландыру көзделген. Сонымен қатар бұл бастама цифрландыру, автоматтандыру және ресурстарды ұтымды пайдалану секілді қазіргі заман талаптарына жауап береді.
Жобаның жалпы инвестициялық құны 42 миллиард теңгені құрайды. Қаржыландыру Қазақстанның Даму банкі тарапынан қамтамасыз етілуде. Құрылыс жұмыстары белгіленген кестеге сәйкес қарқынды жүргізіліп жатыр. Қажетті инженерлік инфрақұрылым толық тартылып, кешен электр энергиясымен, табиғи газбен және сумен қамтамасыз етілген. Бұл өндіріс процесінің үздіксіз әрі тұрақты жұмыс істеуіне негіз қалайды.
Жылыжай кешені Нидерландтан жеткізілетін озық технологиялармен жабдықталады. Өндірістің барлық кезеңдері толық автоматтандырылған. Климаттық бақылау жүйелері температура, ылғалдылық және ауа айналымын тұрақты реттеп отырады. Тамшылатып суару технологиясы енгізіліп, суды үнемді пайдалану қамтамасыз етіледі. Сонымен қатар өсімдіктерді қоректендіру, жарықтандыру және өнімді жинау процестері де цифрлық басқару жүйелері арқылы жүзеге асырылады. Бұл өнім сапасын тұрақты деңгейде ұстап тұруға және өндіріс шығындарын азайтуға мүмкіндік береді.
Жоба аясында 1000-нан астам жаңа жұмыс орны ашылады деп күтілуде. Кешен толық қуатына шыққан кезде бұл көрсеткіш одан әрі артады. Жұмысшыларды оқыту және олардың біліктілігін арттыру мақсатында арнайы бағдарламалар іске асырылып жатыр. Нәтижесінде жергілікті тұрғындар заманауи агротехнологияларды меңгеріп, тұрақты жұмыспен қамтылады. Бұл өз кезегінде өңірдегі әлеуметтік жағдайдың жақсаруына және халықтың табыс деңгейінің өсуіне ықпал етеді.
Өндірілген өнім тек ішкі нарықпен шектелмей, сыртқы нарықтарға да экспортталатын болады. Негізгі бағыттар ретінде Ресейдің Сібір және Қиыр Шығыс аймақтары қарастырылып отыр. Сонымен қатар болашақта Орталық Азия елдері мен басқа да нарықтарға шығу мүмкіндігі бар. Бұл Қазақстанның аграрлық сектордағы бәсекеге қабілеттілігін арттырып, халықаралық деңгейде өз орнын нығайтуға жол ашады.
Жобаның серіктесі – жылыжай көкөністерін өндіру саласында үлкен тәжірибесі бар халықаралық «ЭКО-культура» агрохолдингі. Қазіргі уақытта әкімшілік-тұрмыстық ғимараттар, қоймалар және өндірістік инфрақұрылым нысандарының құрылысы жалғасуда. Бірқатар негізгі өндірістік объектілер іске қосылып, сынақ режимінде жұмыс жүргізілуде.
Жалпы алғанда, «Ecoculture-Eurasia» жобасы Түркістан облысының аграрлық секторын жаңа сапалық деңгейге көтеретін, инвестициялық тартымдылығын арттыратын және экономикалық өсімге серпін беретін маңызды бастама болып табылады. Бұл жоба еліміздің ауыл шаруашылығын жаңғырту жолындағы нақты нәтижелердің көрінісі ретінде бағаланып, болашақта осындай ірі инвестициялық жобалардың жүзеге асуына негіз болады.
